Odkryj moc życia i dobrobytu w tej krainie.
dr Eli Lizorkin-Girzhel
Dziękuję moim przyjaciołom za wsparcie i zachętę!
Bóg wyrył odwieczne prawdy w kamieniu przez Mojżesza na Górze Synaj, gdzie niebo i ziemia się spotykają. Dziesięć Przykazań pozostaje niezłomnymi filarami naszego istnienia na tej zielonej planecie, prowadząc nas do harmonii z Bogiem i ze sobą nawzajem. Spośród nich jedno przykazanie jaśnieje wyjątkową siłą:
„Czcij ojca swego i matkę swoją, aby długo trwały twoje dni na ziemi, którą Pan, Bóg twój, daje tobie” (Wj 20:12).
Ekskluzywna głębia Kabed
Tora Mojżesza nakazuje starożytnemu Izraelowi – a co za tym idzie, wszystkim, którzy poszukują mądrości – szanować rodziców z niezrównaną szczegółowością. Co zaskakujące, ten doniosły nakaz dotyczy wyłącznie rodziców. Nie jesteśmy zobowiązani do „szanowania” królów, proroków ani starszych wspólnoty w ten sam doniosły sposób. Hebrajski termin כַּבֵּד (kabed) jest zarezerwowany wyłącznie dla rodziców i Boga – nikogo innego (przynajmniej tak jest w samej Torze)! Tę głęboką różnicę można w pełni zrozumieć jedynie w języku hebrajskim.
Niektórzy mogliby zaprotestować, cytując: „Przed siwą głową będziesz stał i szanował oblicze starszego” (Kpł 19,32). Jednak po bliższym przyjrzeniu się hebrajskiemu czasownikowi nie odpowiada כַּבֵּד (kabed), lecz הָדַר (hadar), co oznacza ozdobę, uwielbienie lub szacunek – pokrewne, lecz wyraźnie różne pojęcia.
Głębokie znaczenie słowa „ciężar”
Hebrajski czasownik כַּבֵּד (kabed), używany w Dziesięciu Przykazaniach (Wj 20,12 i Pwt 5,16), niesie w sobie głęboką ideę „ciężaru” lub „ciężaru”. „To kabed” oznacza, przede wszystkim w umyśle i sercu, przypisywanie rodzicom wagi, istoty i najwyższego znaczenia. Wiąże się to z odrzuceniem postrzegania ich jako ulotnych cieni, a raczej jako istotnych punktów oparcia w naszym życiu, zasługujących na najgłębszy szacunek i oddanie.
Aby zilustrować te koncepcje, przeciwieństwem honoru (כָּבוֹד, kavod), który przywodzi na myśl „ciężar”, jest hańba (קָלוֹן, kalon), zakorzeniona w idei „lekkości”. Hańba sprawia, że ktoś staje się nieważny, nieistotny i lekki – jak piórko unoszące się na wietrze, ignorowane. Honor natomiast uznaje nadaną mu przez Boga wartość, godność, wagę i niezastąpioną rolę w naszym życiu.
Powaga hańby
Aby podkreślić wagę tego przykazania, Tora Mojżesza stanowi, że każdy, kto złorzeczy rodzicowi, musi zostać ukarany śmiercią (Wj 21,17; Kpł 20,9). Hebrajski czasownik „złudzić”, קַלֵּל (kalel), stanowi bezpośrednie przeciwieństwo כַּבֵּד (kabed). Oznacza on traktowanie kogoś lekko, lekceważąco i bez konsekwencji.
W dzisiejszym świecie, odległym od społeczeństwa biblijnego, kara ta brzmi szokująco, a nawet niedopuszczalnie. Jednak gdy niewierzący nie zgadzają się z Biblią, implicite twierdzą, że Bóg się mylił, a oni mają rację. Wierzący pokornie przyznają, że się mylą, gdy nie zgadzają się z Biblią, i starają się dostosować swoje myślenie do biblijnej mądrości.
Rodzina jako fundament moralny
Rodzice są pierwszymi przedstawicielami Boga, których spotykamy – tymi, którzy dają nam życie, sprawują nad nami władzę, zapewniają opiekę i dają obietnicę świetlanej przyszłości. Działają w imieniu Boga przez znaczną część naszego życia. Ta rzeczywistość ustanawia rodzinę jako główny poligon rozwoju moralnego, gdzie dziecko uczy się, jak odnosić się do innych w odpowiedni sposób (Ef 6,1-4). Badania psychologiczne konsekwentnie potwierdzają to, co teologia głosi od dawna: bezpieczna więź z rodzicami w dzieciństwie stanowi podstawę zaufania, empatii i zdrowych relacji przez całe życie.
W istocie, jeśli relacje z rodzicami są zdrowe i właściwie ułożone, to w większości przypadków takie same będą relacje z małżonkiem, szefem, partnerem biznesowym, sąsiadem i innymi osobami (w tym z dziećmi, które przyjdą po nas).
Dla dziecka rodzica stosującego przemoc
Dla dziecka, które doświadczyło traumy, nakaz „szacunku” może wydawać się zdradą. Jednak termin „kabed” nie oznacza przyzwolenia na krzywdę. Można to osiągnąć, nadając święte znaczenie prawdzie i samozachowaniu. Szacunek może oznaczać smutek z powodu utraty idealnego rodzica lub szacunek dla własnej wartości danej przez Boga poprzez wyznaczanie granic. Przerwanie cyklu przemocy to bardzo honorowy czyn. Wskazuje on, że zależy ci na relacji i chcesz, aby była lepsza w przyszłości. Proces uzdrawiania staje się świętym zadaniem, ponieważ stawia uszkodzoną relację przed Bogiem.
Do rodzica skrzywdzonego przez dziecko
Brak szacunku ze strony dziecka rani duszę rodzica i zaburza naturalny porządek. Siła przetrwania musi pochodzić ze źródła głębszego niż ludzka wzajemność. Tora w genialny sposób łączy cześć dla Boga z czcią dla rodziców, przypominając nam, że nasza najwyższa wartość pochodzi z niezmiennej czci naszego Ojca Niebieskiego. Dzięki temu stwierdzeniu rodzic może praktykować bolesny honor uwolnienia – szanując wolną wolę dziecka bez odwetu, odzwierciedlając cierpliwą miłość Boga. Ta miłość, pełna łaski, staje się duchowym dziedzictwem. Rodzic żyje z honorem płynącym ze źródła, którego nikt nie może mu odebrać.
Wniosek
W naszym rozbitym świecie, gdzie więzi rodzinne często słabną pod presją współczesnego życia, to starożytne przykazanie wzywa nas do czegoś głębokiego i życiodajnego. Hebrajskie wezwanie do kabed – nadania wagi, treści i świętego znaczenia naszym rodzicom – przypomina nam, że szacunek dla nich nie polega na ślepym posłuszeństwie ani ignorowaniu bólu. Chodzi o uznanie ich nadanej przez Boga roli jako pierwszych ludzkich filarów w naszej historii, nawet gdy zmagamy się ze złożonością prawdziwych relacji.
Kiedy słuchamy z uwagą, przebaczamy z hojnością, wyznaczamy zdrowe granice tam, gdzie to konieczne, i pozostajemy wiernie obecni, ucieleśniamy ten kabed . Odzwierciedlamy niezachwianą wierność Boga. Czyniąc to, oddajemy cześć naszym ziemskim rodzicom i wplatamy nasze osobiste podróże w szerszą opowieść o odkupieniu, którą Bóg zapisuje poprzez swój lud.
Obyśmy przyjęli ten święty ciężar – nie jako brzemię, ale jako drogę do prawdziwego życia i trwałego błogosławieństwa. Bo kiedy rodziny odzwierciedlają wagę autentycznego honoru, stają się miejscami uzdrowienia, nadziei i światła – oświetlając drogę do głębszej harmonii z Bogiem i ze sobą nawzajem.
Wykonujmy to przykazanie z radością, wiedząc, że czcząc naszych rodziców, czcimy Boga Izraela, który pierwszy dał nam życie.
Nie przegap tej okazji: Dr Eli potrzebuje Twojego wsparcia i będzie Ci niezmiernie wdzięczny! Prosimy o jednorazową lub stałą wpłatę dowolnej wysokości, aby pomóc Dr Eliemu rozwijać globalną służbę „Kontekst i Kultura Żydowska”! Kliknij TUTAJ lub poniżej.