Rozwiąż jeden z najbardziej zagadkowych tekstów Ewangelii
Dr Eli (Eliyahu) Girzshel
Kiedy Jezus mówi Nikodemowi, że wejście do Królestwa Bożego wymaga narodzenia się „z wody i Ducha” (J 3,5), wielu czytelników od razu myśli o chrzcie. To powiązanie zasługuje na poważne rozważenie. Zanim jednak rozstrzygniemy tę kwestię, powinniśmy zapytać, co nauczyciel Izraela, przesiąknięty Pismem Świętym, mógł dostrzec w tych słowach. To właśnie w tym miejscu, moim zdaniem, łączenie narodzenia z wody z chrztem wodnym jest nietrafione.
Nikodem, faryzeusz i przywódca żydowski, rozpoznaje w Jezusie nauczyciela posłanego przez Boga (J 3,1–2). Jezus mówi mu, że potrzebuje nowego narodzenia. Kiedy Nikodem ma trudności ze zrozumieniem, Jezus zwraca się do niego „nauczycielu Izraela” (J 3,10). To sformułowanie podkreśla jego pozycję i sugeruje, że to Pisma Izraela, a nie późniejsza tradycja i teologia chrześcijańska, powinny były przygotować go do zrozumienia.
Obietnica, którą Nikodem powinien uznać
Ezechiel obiecuje, że Bóg pokropi swój lud מַיִם טְהוֹרִים ( mayim tehorim ), „czysta woda”, oczyszczająca ich z nieczystości i bałwochwalstwa. To pokropienie przywodzi na myśl izraelskie rytuały oczyszczenia, w których używano krwi lub wody, ze szczególnie bliskim odpowiednikiem w Lb 19,17–19. Bóg da również swojemu ludowi nowe serce i włoży
רוּחִי ( ruchi ), „mój Duch”, jest w nich (Ez 36:25–27). Oczyszczenie i wewnętrzna odnowa należą do jednej obietnicy.
Czytając słowa Jezusa na tym tle, dostrzegamy również echa Ezechiela z innych miejsc Ewangelii Jana: obiecanego pasterza (Ez 34, 11–24; J 10, 11–16), płonące gałęzie winorośli (Ez 15, 1–8; J 15, 1–6) i życiodajny oddech Ducha (Ez 37, 9–14; J 20, 22). Ezechiel stanowi przekonujący kontekst dla zrozumienia związku wody i Ducha.
Niektórzy czytelnicy rozumieją „wodę” jako narodziny naturalne, po których następuje narodziny duchowe. Ewangelia Jana 3:6 rzeczywiście zestawia ciało z Duchem, ale Jezus nigdy nie utożsamia wody z płynem otaczającym dziecko. Uważam, że obietnica Ezechiela jest lepszym wyjaśnieniem: jedno nowe narodzenie obejmujące oczyszczenie i wewnętrzną przemianę przez Ducha Bożego.
Jezus mówi zatem o oczyszczeniu i nowym życiu, które może zapewnić tylko Bóg. Ani pochodzenie, ani pozycja religijna nie mogą zapewnić tego narodzenia. Nawet Nikodem, „nauczyciel Izraela”, potrzebuje odnowy, którą zapowiadali prorocy Izraela.
Syn, który daje życie
Jak zatem odnowa obiecana przez Ezechiela nadeszła do Nikodema? Jezus odpowiada, wskazując na inną scenę z Pism Izraela: Mojżesz wywyższył węża na pustyni. Umierający od ukąszeń węży nie mogli się sami uzdrowić. Bóg zapewnił im środki do życia i musieli szukać Jego wsparcia. Jezus oświadcza, że Syn Człowieczy również musi zostać wywyższony, aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie wieczne (Lb 21,4–9; J 3,14–16). Rozmowa o nowym narodzeniu prowadzi bezpośrednio do krzyża.
To pomaga wyjaśnić, dlaczego Jezus jest kluczowy dla narodzenia z wody i Ducha. Obiecane przez Boga oczyszczenie i odnowa przychodzą do nas przez Niego. Później Jezus zaprasza spragnionych, aby przyszli do Niego i pili, a Jan wyraźnie utożsamia wodę żywą z Duchem, którego wierzący otrzymają po uwielbieniu Jezusa (J 7,37–39). Woda wyraża oczyszczenie i życie, jakie daje Bóg, a Jezus jest tym, do którego spragnieni muszą przyjść.
Po zmartwychwstaniu Jezus tchnął na swoich uczniów i powiedział: „Weźmijcie Ducha Świętego” (J 20,22). Jego gest przypomina o tchnięciu życia przez Boga w pierwszego człowieka, Adama (Rdz 2,7) i przywołuje wizję Ezechiela o tchnieniu w zmarłych, aby ożyli (Ez 37,9–14). Nauczyciel, który powiedział Nikodemowi, że potrzebuje narodzenia z góry, teraz tchnął w swoich uczniów obietnicę nowego życia.
Paweł łączy te same wątki w Liście do Tytusa 3,4–7: Bóg zbawia nas przez swoje miłosierdzie, przez obmycie odrodzenia i odnowienia w Duchu Świętym, którego hojnie wylewa przez Jezusa Chrystusa, naszego Zbawiciela. Nikodem potrzebuje tego, czego wszyscy potrzebujemy: życia, które Bóg daje przez swojego Syna. Nauczyciel Izraela może objaśniać Pisma Święte, ale musi również otrzymać obiecane przez nie odnowienie. To nie podlega negocjacjom.
Wniosek
Nowe narodzenie nie jest odległą doktryną, lecz zaproszeniem samego Boga, wypowiedzianym przez proroków i spełnionym w Jezusie. Podobnie jak Nikodem, nie możemy stworzyć sobie życia, którego potrzebujemy. Musimy patrzeć na Syna wywyższonego za nas, ukrzyżowanego i zmartwychwstałego Mesjasza. Niezależnie od tego, czy chodzisz z Bogiem od lat, czy dopiero zaczynasz szukać, obietnica jest aktualna: oczyszczenie, nowe serce i życiodajny oddech Ducha. Niech pytanie Nauczyciela Izraela stanie się twoim progiem. Spójrz na Jezusa. Przyjmij życie, które tylko Bóg może dać, i wkrocz w odnowę, którą przygotował.
Ważne ode mnie: Naprawdę potrzebuję Twojego wsparcia, aby ta praca się rozwijała. Proszę, rozważ jednorazową darowiznę lub, jeśli czujesz się prowadzony przez Boga, comiesięczną wpłatę (pamiętaj, każdy dar, duży czy umiarkowany, jest naprawdę potrzebny!). Twoje wsparcie pozwala mi skupić się bardziej na nauczaniu, a mniej na administracji, i pomaga mi przekazywać te spostrzeżenia wierzącym i poszukującym na całym świecie. Aby wesprzeć, kliknij TUTA J