Mity o Dziesięciu Przykazaniach 1#Brinsmead Robert D.

Dziesięć Przykazań zasługuje na szacowne miejsce wśród większości celebrowanych dokumentów świętej historii. Przez tysiące lat Żydzi#

Dziesięć
Przykazań zasługuje na szacowne miejsce wśród większości
celebrowanych dokumentów świętej historii. Przez tysiące lat Żydzi
szanowali je jako słowa przymierza zawartego między Bogiem a ich
ludem na Górze Synaj. Chrześcijański kościół również rozpoznał to, że
Dekalog zawiera podsumowanie deklaracji o moralnych obowiązkach
spoczywających na całej ludzkości. Kościół korzystał z Dziesięciu
Przykazań jako katechizmu od czasów Augustyna i ta praktyka została
jeszcze wzmocniona po Reformacji.

Od
czasu do czasu podnoszono głosy w kościele na rzecz wyeliminowania
Dziesięciu Przykazań jako nieprzyjaznych dla chrześcijańskiego
nauczania. Lecz tak jak kościół katolicki utrzymał Stary Testament
uznając jego wartość dla chrześcijańskich zaleceń, tak też zachował
Dziesięć Przykazań z tego samego powodu (2 Tym. 3:16).

Tacy
wielcy nauczyciele chrześcijańskiego kościoła jak Ireneusz, Augustyn
i Luter uznawali wartość korzystania ze Dziesięciu Przykazań.

Zrozumieli
oni, że ten dokument przymierza, który Bóg dał hebrajskiemu narodowi
musi być interpretowany po chrześcijańsku i na dodatek dostosowany do
nowej sytuacji, jaka zaistniała wskutek przełomu jakim była nowa era
Mesjasza. Lecz gdy kościół zaakceptował żydowskie Pisma Święte,
został wystawiony na te same zagrożenia złego ich używania, które
były udziałem Żydów. Tak, adopcja Dziesięciu Przykazań niosła ryzyko
ich niewłaściwego wykorzystania. Powstały pewne popularne mity wokół
Dziesięciu Przykazań w niektórych chrześcijańskich kościołach. Te
mity nie są nieszkodliwe i dlatego powinno się im rzucić wyzwanie,
ponieważ stanowią one poważny błąd w rozumieniu chrześcijańskiej
ewangelii i postawy kościoła wobec chrześcijańskiej etyki

Mit
1: Dziesięć Przykazań jest Boskim Prawem

danym
wszystkim ludziom we wszystkich czasach.

Dziesięć
Przykazań pojawia się w opowiadaniu (narracji) mówiącym o Bogu, który
zawiera przymierze z Izraelem. Są one nazwane ” słowami
przymierza” (Wyj. 34:28), „jego przymierzem” (Powt.
4:13) i „Świadectwem” (Wyj. 34:29). Badania prowadzone
przez ostatnie trzydzieści lat ustaliły, że dziesięć przykazań jest
formą Hetyckiego traktatu zwierzchnictwa feudalnego 1.
Jak Meredith Kline sugeruje, że Dekalog był traktatem, który został
zawarty między wielkim Królem a narodem Izraela. We wstępie i
historycznym prologu (typowa hetycka forma traktatu) Bóg przemawiał
do Izraela, mówiąc, ” Jam jest Pan, Bóg twój, który cię
wyprowadził z ziemi egipskiej, z domu niewoli” (Wyj. 20:2).
Faktyczne przykazania, które następują dalej ustanowiły warunki umowy
zobowiązania, które przymierze narzucało Izraelowi.

Sampey
ma rację, gdy mówi, że: „Dekalog w pierwszym rzędzie był
skierowany do Izraela, a nie do wszystkich ludzi”2
Harrelson nazywa Dziesięć Przykazań „streszczeniem wymagań
przymierza między Jahwe i Izraelem do Dziesięciu Przykazań” 3
.

Musimy
utrzymać biblijną terminologię w tej sprawie. Dekalog jest nazwany
„przymierzem” (Wyj. 34:28)–to jest, Mojżeszowe lub Stara
Przymierze. Dokładnie mówiąc, Stary Testament (przymierze) to nie
trzydzieści dziewięć ksiąg, które noszą tą nazwę w naszej nowoczesnej
Biblii. Te księgi są dokumentami, które wyrosły z owego przymierza.
Samo przymierze to Dziesięć Przykazań (Powt. 4:13). Dlatego Paweł
jest terminologicznie poprawny kiedy identyfikuje Stare Przymierze z
tym co „zostało wyryte literą na kamieniu” (p. 2 Kor.
3:6-11).

Według
Księgi Powtórzonego Prawa 5:2-4 Pan nie dał tego przymierza
(Dziesięciu Przykazań) ojcom hebrajczyków. Paweł na pewno umiał
odróżnić przymierze dane Abrahamowi od tego danego 430 lat później na
górze Synaj (Gal. 3:16-19; 4:24-26). Jako przymierze, Dziesięć
Przykazań, było adresowane do narodu Izraela na jego drodze do
obiecanej ziemi (Wyj. 20:12). Izrael miał radować się z przykazania
sabatu jako wyrazu wolności w stosunku do ich niewoli w Egipcie
(Powt. 5:15). Powinno być jasne, że Dekalog jest historycznie
uwarunkowany i zawiera kultowe elementy dostosowane do położenia
narodu Izraela.

Sampey
mądrze mówi:

Jest
możliwe, zatem, że nawet w Dziesięciu Przykazaniach są elementy
szczególne dla Mojżeszowego systemu i których nasz Pan i Jego
apostołowie nie mogli uczynić częścią wiary i obowiązku dla
chrześcijan 4.

Nie
znamy żadnego biblijnego stwierdzenia, które głosiło by, że Dziesięć
Przykazań to Boże prawo dla wszystkich ludzi po wszystkie czasy. Nowy
Testament czasami cytuje kilka z przykazań Dekaloegu z tak zwanych
drugich tablic, lecz nigdzie nie naciska na to, że chrześcijanie są
związani do przyjęcia całego Dekalogu jako zasady ich życia.

Powstaje
pytanie: dlatego chrześcijański kościół uhonorował Dziesięć Przykazań
w ogóle, skoro zawierają elementy kultowe, dotyczące tylko do narodu
Izraela. Obok tych kultowych elementów, zwrócono uwagę na to, że
Dziesięć Przykazań w wielkiej mierze dotyczy moralnych zasad, których
zachowanie jest, oczywiście, obowiązkiem wszystkich ludzi. Mówimy
„oczywiście”, ponieważ dobrze zostało udokumentowane, że
starożytni sąsiedzi Izraela (Egipt, Babilon i Asyria) mieli prawa
znacznie podobne do etycznych warunków umowy Dziesięciu Przykazań.
Żydowska tradycja mówiła że siedem z Dziesięciu Przykazań było
znanych synom Noego i zawsze obowiązywało wszystkich ludzi5.

Ponieważ
moralna świadomość człowieka zgodzs się z moralnymi i etycznymi
przykazaniami zawartymi w Dekalogu, teologowie, zaczynając od
lreneusza, często nazywali je „prawem naturalnym”. Skoro
Dziesięć Przykazań dostarcza takiej zwięzłego i wygodnego
streszczenia „naturalnego prawa,” chrześcijański kościół
zawsze doceniał ich znaczenie. Ale takie rozumienie wartości
Dziesięciu Przykazań różni się znacznie od bardziej sztywnego i
systematycznego nastawienia umysłu, które chce zachować cały dokument
w niezmienionej formie. Nowy Testament nigdzie nie głosi, że
chrześcijanie powinni odnosić się do Dziesięciu Przykazań w ten
sposób; ani nie było to nauczanie ojców wczesnego kościoła, który
nastąpił po czasach apostołów6.

Mit
2: Dziesięć Przykazań stanowi najwyższy wyraz Bożej woli dla ludzi

Niektórzy
postrzegali Dziesięć Przykazań tak, jak gdyby były one ostatecznym
biblijnym wyrazem Bożej woli, lecz taka postawa jest całkowitym
zaprzeczeniem roszczeń Chrystusa. Każde objawienie Boga, które było
przed Chrystusem jest wstępem, jest zakryte i częściowe. Chrystus
jest pełnym wyrazem woli Ojca (Kol. 2:9). On jest ostatecznym Słowem
Boga skierowanym do rodzaju ludzkiego (Jn. 1:1, 2; Hebr. 1:1-3).
Jedną z głównych tez Ewangeli Jan jest pokazać, że Jezus usunął Prawo
z centralnej pozycji, którą zajęło ono w judaizmie. Jezus zajął jego
miejsce jako Słowo, Woda żywota, Chleb życia, Światło świata,
Pasterz, Droga, Prawda i Życie 7.

Dziesięć
Przykazań ma te same niedociągnięcia, które charakteryzują cały Stary
Testament. Jak powiada Paweł w 2 Kor. 3 objawienie dane w Starym
Przymierzu było wspaniałe, ale jego sława została uznana za
przestarzałą wobec przewyższającego ją, większego objawienia
Chrystusa.

Bardziej
niż ostatecznym wyrazem woli Bożej Dziesięć Przykazań jest faktycznie
nieodpowiednim wyrazem moralności chrześcijanina. Dla przykładu,
wymagając od panów zgody na to, żeby ich niewolnicy i niewolnice
odpoczywały w sabat, czwarte przykazanie domyślnie akceptuje
instytucję niewolnictwa (Wyj. 20:8-11). Podobnie, dziesiąte
przykazanie akceptuje tę instytucję, kiedy to zabrania pożądania
niewolnika i niewolnicy sąsiada.

Jak
to już widzieliśmy, Dziesięć Przykazań były słowami przymierza, które
Bóg skierował do Izraela na ich drodze do obiecanej ziemi. Bóg
wyraźnie przystosowuje swoje objawienie do potrzeb jego ludzi w ich
historycznym i kulturowym

położeniu.
Stary Testament, włączając Dziesięć Przykazań, tolerował
niewolnictwo, poligamię8,
wojny wyniszczające narody nieprzyjaciół i inne praktyki, które są
bardzo dalekie od ostatecznego Bożego objawienia w Chrystusie.
Ponadto, w takich sprawach jak ujawnianie grzechów ducha lub
polecania ćwiczenia pozytywnych cech, Dziesięć Przykazań daleko nie
dostaje do duchowości etyki Nowych Testamentu9.
Nie powinniśmy wyobrażać siebie, że Dziesięć Przykazań zabrania
wszelkich upadków, aby odzwierciedlić chwałę Boga i zaleca wszelkie
cnoty; powinniśmy zdawać sobie sprawę z tego, że te przykazania
wyrażają minimalne zobowiązania wobec człowieka w życiu
starotestamentowej społeczności.

Unikalną
cechą Dziesięciu Przykazań nie jest to, że wymagają one najwyższych
moralnych i etycznych ideałów–ponieważ pogańscy sąsiedzi Izraela
mieli prawa, które wyrażały identyczne żądania. Były one unikalne,
ponieważ sumowały te etyczne warunki pod przymierzem posłuszeństwa z
miłości do osobistego Pana Przymierza, tym samym osiągając jedność
monoteistycznej religii i etyki nieznaną wśród innych narodów.

Jezus
doprowadza Stary Testament (w tym Zakon) do zakończenia. On jest
Słowem, wcieloną Wolą Boga, żyjącą Torą. W tej objawionej
rzeczywistości, on był wszystkim, co Prawo mogło zwiastować.

Jako
faryzeusz, Paweł, rozumiał Torę jako najwyższe objawienie woli Boga
człowiekowi. Ale w swej wizji zmartwychwzbudzonego Jezusa na drodze
do Damaszku, Paweł rozpoznał pełniejsze, eschatologiczne objawienie
Boga. Inaczej mówiąc, Chrystus, będący obrazem niewidocznego Boga,
zastąpił Zakon jako objawienie Boga i jego woli dla rodzaju ludzkiego
(2 Kor. 4:4-6) 10.

Dla
chrześcijan, Dekalog nie jest już więcej najwyższym streszczeniem
obowiązków ludzkości. Wierzący zawsze musi czytać go z szczerym
szacunkiem, jako jeden z wielkich monumentów miłości Boga w moralnej
i religijnej edukacji rodzaju ludzkiego. Niemniej ustąpił on miejsca
lepszemu nauczaniu Syna Bożego, a wszystko co miało trwałą wartość w
Dziesięciu Przykazaniach, został wprowadzone do nauczania Naszego
Pana i Jego apostołów11.

Dla
chrześcijanina większą rzeczywistością, na której jego obowiązki są
ugruntowane, jest życie w Chrystusie. Chrystus wyraził tę
błogosławioną rzeczywistość w formie nowych praw w bezpośrednich
słowach i przykładzie, oraz przede wszystkim przez Kazanie na Górze
(p. Mat. rr. 5-7) i w mowie pożegnalnej (Jan rr. 14-17). Dekalog
pozostaje daleko w tyle za tym poleceniem doskonalenia. Usiłowanie
przedstawienia dekalogu jako podsumowanie chrześcijańskiej moralności
wskazuje na niedopuszczalne zubożenie12

Mit
3: Dziesięć Przykazań jest centrum nowotestamentowej etyki

Robert
Banks mówi:

Wydawałoby
się .., że centralna pozycja udzielona Dekalogowi w sporej części
katolickiego i protestanckiego myślenia jest otwarta na
kwestionowanie 13
.

Opierając
się na dowodach z Nowego Testamentu, Banks jest usprawiedliwiony w
swym nawoływaniu do kwestionowania centralnej pozycji Dziesięciu
Przykazań. Wielki temat Nowego Testamentu to Osoba i autorytet Jezusa
Chrystusa. On niewątpliwie usuwa Prawo z jego kluczowej pozycji i Sam
zajmuje centralne miejsce zarówno jako droga zbawienia jak i jako
reguła życia. Wszystkim czym prawo było do judaizmu, jest Chrystus
dla społeczności Nowego Testamentu. Nie to, co mówi Mojżesz ani nawet
nie to, co mówi Dziesięć Przykazań, ustanawia ostateczne Boże Słowo,
lecz Osoba, praca i nauczanie Jezusa. On jest żyjącym Prawem, które
zastępuje autorytet Mojżesza (Mat. 5; 12:1-12). W Nim
starotestamentowe proroctwa dotyczące zstąpienia Bożego prawa z
Syjonu (w odróżnieniu od Synaju) wypełnia się (Iz. 2:1-5; Mich 4:1-5;
Heb. 12:18-24). Nowy Testament ma nowe przymierze, nową górę, nowego
Nauczyciela i nowe prawo. I tak, wszystko co jest trwałej i
wytrzymałej wartości w Starym Przymierzu jest wprowadzane i
wzmocnione w Chrystusie.

W
przenikającym komentarzu na temat znaczenia przemienienia Chrystusa,
Hartmut Gese mówi:

Synoptyczne
ewangelie zawierają inną relację, która daje podstawową odpowiedź na
pytanie Tory: historia Przemienienia Jezusa (Mar. 9:2-8; Mat. 17:1-8;
Łuk. 9:28-36). Ma ona wielkie znaczenie ze względu na pozycję w
kompozycji ewangelii i nie może być wyjaśniane jako „źle
umieszczona historia wielkanocna.” Powinniśmy czytać tę relację
również oczyma Starego Testamentu. Jezus wznosi się na tajemniczą
„wysoką górę”, która nie jest dalej identyfikowana. Tekst
mówi „po sześciu dniach” nie dając jakiegokolwiek punktu
początkowego dla tego okresu czasu. Ale wiemy, że po sześciu dniach
podczas, których obłok zakrył Górę Synaj Mojżesz wszedł na górę do
światłości chwały Bożej (Wyj. 24:16). Towarzyszył mu Aaron wysoki
kapłan i pierwotna para braci kapłanów: Nadab i Abihu (Wyj. 24:1).
Tutaj Jezusowi towarzyszy Piotr i bracia Jakub i Jan , synowie
Zebedeusza. Tak jak Mojżesz wszedł w Boży obłok i światłość (Wyj.
24:18), czego wynikiem było świecenie jego twarzy (Wyj. 34:29-35),
tak Jezus został przekształcony przez światło nie z tego świata. Obok
niego ukazał się Mojżesz i Elijasz, jedyni ludzie w Starym
Testamencie, którzy otrzymali objawienie na „górze” i oni
to rozmawiają z Panem. Piotr naturalnie myślał, że tu było miejsce,
gdzie należy wznieść namioty dla trzech uczestników objawienia;
namioty, które Stary Testament opisuje w Księdze Wyjścia 33:7-11)
stawiane w celu obserwacji wydarzenia na górze Synaj. Ale Piotr nie
wiedział, co mówił. Stary Testament mówi, „Wtedy obłok zakrył
Namiot Zgromadzenia i chwała Pana napełniła przybytek. Mojżesz nie
mógł wejść do Namiotu Zgromadzenia, gdyż spoczywał na nim obłok
chwały Pana (shakan; Gk: hoti epeskiazen ep auten on nephele) i
chwała Pana napełniła miejsca modlitwę ” (Wyj. 40:34-35). Tutaj
oni zostali okryci przez Boży obłok i usłyszeli objawienie nowego
przymierza. W starożytnym zdarzeniu na Synaju Bóg objawił się
przedstawiając siebie samego: „Jam jest Jahwe,” i wtedy
przekazał Dekalog. Tutaj, jakkolwiek, Bóg wprowadza Swego syna, „To
jest Syn mój umiłowany” i dalej mówi:”Jego słuchajcie”.
Jezus stał się objawionym Słowem. Pisarze ewangelii nie mogli
przedstawiać tego z większą mocą : Jezus się jest Torą..14.

Nigdzie
ani Jezus, ani apostołowie nie zachęcają do studiowania Prawa poza
szukania w nim świadectwo o Jezusie Chrystusie. We wszystkich swych
listach do młodego kościoła pochodzenia pogańskiego, Paweł ma wiele
do powiedzenia na temat chrześcijańskiej etyki, lecz generalnie nie
rozważa Dziesięciu Przykazań jako podstawy dla chrześcijanina. Jego
punktem odniesienia dla etyki nie jest Dekalog ale Chrystus, Jego
ewangelia i Jego Duch. Gdyby Paweł podpisał się pod purytańsko
reformowaną ideą, że prawo (ze specjalnym odniesieniem do Dziesięciu
Przykazań) jest wielką regułą życia dla chrześcijan, to nie miałby
wielu wspaniałych możliwości tłumaczyć i ilustrować tego. Nie można
twierdzić, że Paweł przyjął świadomość Dekalogu za pewnik, ponieważ
pisał to niedawno założonych kościołów z pogan, które nie były
wychowane na starotestamentowym Prawie. Poza dwoma lub trzema
przypadkami odniesień do Prawa i Dziesięciu Przykazań, Paweł wyciąga
wnioski z Chrystusa i Jego ewangelii co do treści chrześcijańskiego
życia. Apostoł nie zrobił syntezy nowotestamentowej łaski ze
starotestamentową etyką, jak to zrobili fałszywi nauczyciele w
Galacji. To, co decyduje o tym, jak człowiek stoi przed Bogiem –
mianowicie, Chrystus i jego ewangelia – równocześnie też określa jak
człowieka powinienem żyć. Sercem nowotestamentowej etyki jest wiara w
Chrystusa i uległoścwobec Jego władzy jako Pana.

VERDICT

Vol. 1
No. 6 Duranbah Road, Duranbah NSW 2487, AUSTRALIA, October 1982

Uwagi
i referencje

1Hetyckie
traktaty były traktatami lub przymierzami narzuconymi przez
hetyckich królów lub imperatorów na ich wasalnych królów.

Patrz: Robert D. Brinsmead, Covenant (Fallbrook, Calif: Verdict
Publications, 19791, p. 10.

2John
Richard Sampey, art. „The Ten Commandments,” The
International Standard Bible Encyclopaedia, James Orr, gen. ed.
(Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co, 19391, 5:2944B.

3W.J.
Harrelson, art. „Ten Commandments,” The Interpreter’s
Dictionary of the Bible, ed. George Arthur Buttrick (Nashville:
Abingdon Press, 19621, p. 569.

4Sampey,
„The Ten Commandments” p. 2944B.

5Były
one zwane przykazaniami Noego. Patrz: The Jewish Encyclopedia, ed.
Isidore Singer (New York: KTAV Publishing House, n.d.), 7:648-50.

6Zobacz
prace Ignacego, Justyna Męczennika, lreneusza i Tertuliana. W
rzeczywistości, Ireneusz (A.D. 120-202) wydaje się być pierwszym z
ojców, który oddzielił Dekalog jako wyraz moralnych obowiązków wobec
całej ludzkości. Tradycja korzystania z Dziesięciu Przykazań do
celów katechetycznych stopniowo rozwijała się w Kościele Katolickim.
Jednak Ireneusz (i ci idący za tą tradycją) nie uważali przykazania
sabatu jako obowiązującego chrześcijan w jakimkolwiek literalnym
sensie. Dziesięć przykazań było interpretowanych po chrześcijańsku.
Nie ma żadnych dowodów na to, że apostołowie wydzielili Dekalog z
zakonu Starego Testamentu i używali je do celów katechetycznych.

7Judaizm
uznał Zakon wszystkimi możliwymi tytułami czci.

8O
ile siódme przykazanie potępia cudzołóstwo, nie potępia poligamii.
Wielu wielkich świętych Starego Testamentu miało więcej niż jedną
żonę.

9Jako
przykład tego, jak bardzo etyczna dojrzałość Nowego Testamentu
wychodzi ponad Stary Testament porównaj 4 i 5 rozdział Listu do
Efezjan z Dziesięcioma Przykazaniami.

10Brian
Wintle, „Paul’s Conception of the Law of Christ and Its
Relation to the Law of Moses,” Reformed Theological Review 38,
no. 2 (May-Aug. 19791: 45.

11Sampey,
„The Ten Commandments,” pp. 2946-47.

12Robert
Banks, Jesus and the Law in the Synoptic Tradition (Cambridge:
Cambridge University Press, 19751, p. 244.

13Hartmut
Gese, Essays on Biblical Theology, tr. Keith Crim (Minneapolis:
Augsburg Publishing House, 19811, pp. 88-9.

14Hartmut
Gese, Essays on Biblical Theology, tr. Keith Crim (Minneapolis:
Augsburg Publishing House, 19811, pp. 88-9.

основы seo продвижения

[Głosów:0    Średnia:0/5]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.